Polikistik Over Sendromu | Acıbadem Bebek

Polikistik over sendromu (PCOS) (Stein-Leventhal Sendromu) genel olarak 35 yaş altı kadınlarda görülen, yumurtalıklarda birçok iyi huylu kist oluşmasıyla beliren hormonal ve metabolik bir hastalıktır. Doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluktur. Polikistik over hastalarının çoğunda (hepsinde değil) yumurtalıklarda çok sayıda yan yana dizilmiş ufak kistler izlenir. Bunlar aslında normal anlamda yumurtalık kistleri gibi değildir, yumurtalıkların çevresine yerleşmiş çok sayıda yumurta hücresidir. Bu dizilim ultrasonda bakıldığında inci kolye gibi sıralı özel bir görünüm oluşturur.

Polikistik over sendromu hastalarının %80inde yumurtalıklarda kistik yapı izlenebilirken, yumurtalıklarda kistlerin olmadığı hastalar da olabilir. Ayrıca yumurtalıklarında polikistik görüntü olan kadınların %20 si polkistik over sendromu değildir. 3 tane belirlenmiş tanı kriteri vardır ve polikistik over sendromu tanısı bu 3 kriterin 2 tanesini karşılayan hastalara konmaktadır.

Bunlar;

  • Oligo-anovulasyon ( yumurtlamanın az olması-olmaması)
  • Klinik veya labarotuvarda gösterilen erkeklik hormonlarında artış ( tüylenme artışı )
  • Ultrasonografide polikistik yapıda yumurtalıkların izlenmesi

Polikistik over sendromundaki bazı mekanizmalar açıklanmış olsa da sebep olan bütün etkenler tamamen netleşmemiştir. Polikistik over sendromu ile ilgili genlerin bulunması konusunda araştırmalar yapılmaktadır. Hastalık genellikle adet düzensizliği (daha çok seyrek adet görme şeklinde), sivilce, yağlı cilt, kıllanma, infertilite (kısırlık) ve kilo artışı gibi belirtilere yol açar. Polikistik over hastalarında artmış kolestrol, trigliserid, LDL görülür. Hastalarda insülin direnci artmıştır.

Polikistik over hastalarında tedavideki amaç hastanın yaşam kalitesini arttırmaktır. Diyet, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleri ile normal vücut ağırlığına gelmeyi sağlamak, androjen hormonlarının seviyesini düşürmek ve tüylenmeyi azaltmak, gebelik istemi varsa bunu sağlamaktır. Ayrıca bu hastalarda kronik anovulasyona (yumurtlama bozukluğu) bağlı endometrium (rahmin iç tabakası) sürekli östrojen hormonuna maruz kalır ve bu da endometrium kanseri riskini arttırır, tedavi amaçlarından birisi de bunu önlemektir.

Kilolu hastalarda diyet ve egzersizler sayesinde kilo kaybı ile yumurtlama fonksiyonları ve dolayısı ile adet düzeni normale dönebilmektedir, gebelik şansı artabilmektedir.

Çocuk istemeyen hastalarda en çok kullanılan tedavi seçeneklerinden birisi doğum kontrol hapları ve progesteron hormonlarıdır. Doğum kontrol hapları bu hastalarda tüylenme şikayetini kontrol altına almak amacıyla da kullanılabilir.

Çocuk isteyen hastalarda yumurtlamayı uyaran ilaçlar kullanılır. Bütün tedavi yöntemleriyle hala gebelik elde edilemeyen hastalarda seçenek tüp bebek (IVF)'tir. Polikistik over sendromu hastalarında cerrahi tedavi olarak günümüzde laparoskopik ovaryan drilling uygulanabilmektedir. Drilling operasyonunda yumurtalıklara 4-5 adet delik açılır. Bunda da amaç yumurtlama düzenini sağlamak ve bu sayede gebelik şansını arttırmaktır.